Καὶ φέτος στὸ Δελβινάκι τιμήθηκε ὁ ἡρωϊκὸς ἀγῶνας τῆς Αὐτονομίας τῆς Βορείου Ἠπείρου.

 

Τά μέλη τοῦ ΠΑΣΥΒΑ καὶ τῆς ΣΦΕΒΑ  βρέθηκαν καὶ φέτος στὸ ἀκριτικό Δελβινάκι γιὰ νά τιμήσουν τόν ἡρωικό ἀγώνα ἑνός ὁλόκληρου λαοῦ πρίν ἀπό ἀκριβῶς 112 χρόνια, πού σήκωσε τό ἀνάστημά του καί ἀντιστάθηκε στίς ἄδικες ἀποφάσεις τῶν ἰσχυρῶν τῆς γῆς, ὑπερασπιζόμενος τό ἱερότερο δικαίωμα τοῦ ἀνθρώπου πάνω στή γῆ. Τό δικαίωμα τῆς ἐλευθερίας.

Τὴ συγκεκριμένη ἐκδήλωση ἐμπνεύστηκε , ὁ μακαριστός  Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως Σεβαστιανός, σὲ δύσκολους καιρούς  τὴν δεκαετία του 1980. Τότε  τελοῦνταν τὸν Φεβρουάριο, μὲ ἀφορμή τὴν ἔναρξη τοῦ Αὐτονομιακοῦ Ἀγώνα στὶς 17 Φεβρουαρίου τοῦ 1914 καὶ εἶχε τὴν ὀνομασία: «Τριήμερο πένθους καὶ προσευχῆς» μὲ Ἱερὲς Ἀκολουθίες καὶ ἐκδηλώσεις σὲ ὅλη τὴν Μητρόπολη. Ἡ κορύφωση λάμβανε χώρα στὸ Δελβινάκι, μὲ Θεία Λειτουργία, ἐδῶ,  σὲ αὐτό τὸ ναό, είρηνική πορεία ἐντός τῆς κωμοπόλεως ὥς τὸ ἡρῶον καὶ ἐκδήλωση διαμαρτυρίας στὸ συνοριακό φυλάκιο τῆς Κακαβιᾶς, ἀπέναντι ἀκριβῶς ἀπό τὰ χωριά ποὺ διαβιοῦσαν τὰ σκλαβωμένα τότε ἀδέλφια μας ὑπό τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος τοῦ Χότζα. Ἡ ἐπιλογή τοῦ Δελβινακίου δὲν ἦταν τυχαία, καθώς στὸ προαύλιο τοῦ Ἱ. Ναοῦ ἀναπαύεται μία μεγάλη μορφή τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας καὶ ἕνας ἀπό τοὺς πρωτεργάτες τοῦ Αὐτονομιακοῦ Ἀγώνος, ὁ Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως Βασίλειος Παπαχρήστου, ποὺ κοιμήθηκε τὸ 1936.

Στὴν πορεία τοῦ χρόνου, ὡστόσο, οἱ περιστάσεις  διαφοροποιήθηκαν μὲ τὴν πτώση τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος. Ἡ εκδήλωση, ὅμως, συνεχίστηκε ἀπό τὸν διάδοχο τοῦ Σεβαστιανοῦ στὴν Μητρόπολη, ἀλλά καὶ στὴν προεδρία τοῦ ΠΑ.ΣΥ.Β.Α., π. Ἀνδρέα, γιὰ 2 λόγους. Πρῶτον γιὰ νὰ μὴν ξεχάσουμε τὸν ἀγώνα τῶν Ἠπειρωτῶν προγόνων μας,  ἀλλά καὶ γιὰ νὰ διεκδικοῦμε τὰ ἐθνικά καὶ ἀνθρώπινα δικαιώματα τῶν Βορειοηπειρωτῶν ἀδελφῶν μας, πού, δυστυχῶς, συνεχίζουν νὰ παραβιάζονται, μολονότι πέρασαν 3,5 δεκαετίας «δημοκρατικῆς» διακυβέρνησης στὴν Ἀλβανία, ὅπως δείχνουν πέραν τῶν ἄλλων, οἱ δολοφονίες τοῦ Ἀριστοτέλη Γκούμα στὴ Χειμάρα τὸ 2010 καὶ τοῦ Κωνσταντίνου Κατσίφα στοὺς Βουλιαράτες, τὸ 2018, ἀλλά καὶ ἡ σύλληψη τοῦ δημάρχου Χειμάρας Φρέντυ Μπελέρη πρὶν ἀπὸ λίγα χρόνια.

Οἱ σύλλογοί μας, εἶναι εὐγνώμονες στὸν σημερινό Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως Πωγωνιανῆς καὶ Κονίτσης κ. Ἀλέξιο, τὸν διάδοχο τοῦ ἱδρυτοῦ μας, διότι, μόλις ἐνημερώθηκε γιὰ τὸ ἱστορικό πλαίσιο τῆς σημερινῆς Ἐκδήλωσης, μὲ πολλή προθυμία, ὄχι μόνο ἔδωσε τὴν ἄδεια γιὰ τὴν τέλεσή της, ἀλλά μᾶς διαβεβαίωσε ὅτι θὰ χοροστατήσει, λαμπρύνοντας τὴν Ἐκδήλωση μὲ τὴν παρουσία του καὶ θέτοντάς την ὑπό τὴν αἰγίδα τῆς Μητροπόλεως, ὅπως ἀκριβῶς τελείται ἐδῶ καὶ 45 χρόνια.

Κατά τήν Πανηγυρική Ἀρχιερατική Θεία Λειτουργία τελέστηκε μνημόσυνο ὑπέρ ἀναπαύσεως τῶν ψυχῶν τῶν πρωτεργατῶν τοῦ Αὐτονομιακοῶ Ἀγῶνος, ένῶ στὴ συνέχεια ἀκολούθησε Τρισάγιο καὶ κατάθεση στεφάνου στὸν τάφο τοῦ Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως Βασιλείου. Ἀκολούθησε ἐπίκαιρη σχετική ὁμιλία ἀπό ἐκπρόσωπο τῆς ΣΦΕΒΑ στὴν παρακείμενη αἴθουσα τοῦ Δήμου Πωγωνίου, ποὺ προσφέρθηκε προφρόνως ἀπό τὴν Κοινότητα Δελβινακίου. Ἔγινε μία ἱστορική ἀναδρομή στὶς συνθῆκες κάτω ἀπό τὶς ὁποῖες διεξήχθη ὁ Ἀγώνας τὸ 1914,  καθώς καὶ τὰ διδάγματα ποὺ ἀποκομίζουμε γιὰ τὴ σημερινή ἐποχή. 

Ὁ Ἀγώνας τῆς Αὐτονομίας, ἀποτελεῖ ἕνα φωτεινό ὁρόσημο στήν ἱστορία τῆς Ἠπείρου. Ἀπέδειξε ὅτι οἱ Ἠπειρῶτες, φημισμένοι μέχρι τότε γιά τήν ἀγάπη τους στήν παιδεία καί τόν πολιτισμό, ὅταν χρειάστηκε, ἔγιναν λιοντάρια στόν ἀγώνα γιά τήν ὑπεράσπιση τοῦ τόπου τους. Δώσανε ἔτσι στήν πατρίδα μας πέρα ἀπό μάρτυρες, Ἁγίους καί Εὐεργέτες τοῦ ἔθνους, μιά σειρά ἀπό νέους ἀθάνατους Ἥρωες, γιά τούς ὁποίους εἴμαστε ὅλοι  ὑπερήφανοι.

Εὐχή ὅλων μας εἶναι ὁ Ἑλληνισμός σήμερα νά διδαχθεῖ ἀπό τή σύμπνοια πού ἐπέδειξαν τότε οἱ Βορειοηπειρῶτες ἀδελφοί μας, άλλά καὶ νά ἀξιωθεῖ πολιτικῆς, στρατιωτικῆς, καί ἐκκλησιαστικῆς ἡγεσίας ἀντάξιας τῶν κρίσιμων στιγμῶν πού περνάει ἡ Πατρίδα. Γιατί, στά ἀλήθεια, ὁ ἀγώνας τῶν  Βορειοηπειρωτῶν πέτυχε τό στόχο του γιά δύο κυρίως λόγους : Πρώτον γιατί ὁ λαός ἀπό τόν τελευταῖο βοσκό καί ἀγρότη μέχρι τόν πιό πλούσιο ἔμπορο καί ἀπό τό μικρό μαθητή μέχρι τόν κατάλευκο γέροντα, πῆρε συνειδητά τήν ἀπόφαση νά ζήσει ἐλεύθερος ἤ νά πεθάνει . Δεύτερον γιατί εὐτύχησε ὁ ἀγώνας αὐτός νά ἔχει ἄξια ἡγεσία, ἡγεσία πού ἀρνήθηκε τήν ὑποταγή στά ἰταμά τελεσίγραφα τῶν ξένων δυναστῶν, ἡγεσία πού προετοίμασε τόν λαό γιά ἀντίσταση καί ὑπεράσπιση τῆς ἐλευθερίας του, ἡγεσία πού ἔδωσε πρώτη τὸ παράδειγμα αὐταπάρνησης καί αὐτοθυσίας. Ὁ ἀγώνας τοῦ Βορειοηπειρωτικοῦ Ἑλληνισμοῦ πέτυχε τό στόχο του τότε , ἀσχέτως ἄν ὁ ἑλληνικός διχασμός καί οἱ κοσμογονικές ἀνακατατάξεις στά Βαλκάνια μετά τόν πρῶτο παγκόσμιο πόλεμο καί τήν Μικρασιατική καταστροφή δέν ἐπέτρεψαν τήν διατήρηση τῶν κεκτημένων. Μᾶς ἄφησε, ὅμως, ὡς παρακαταθήκη τό Πρωτόκολλο τῆς Κέρκυρας,  ἕνα ἰσχυρότατο νομικό κείμενο, πού δέν ἔχει καταργηθεῖ ὡς σήμερα, καί τό πιό σημαντικό, ἔχει ὡς συμβαλλόμενους τό ἀλβανικό κράτος μέ τούς ἴδιους τοὺς  Βορειοηπειρῶτες πού δικαιοῦνται καί πρέπει νά ζητήσουν τήν ἐφαρμογή τῶν διατάξεών του. Διατάξεις, ἐξάλλου, πού, ἐν πολλοῖς, καλύπτονται ἀπό τίς σύγχρονες συμβάσεις -πλαίσια προστασίας τῶν ἀνθρώπινων, μειονοτικῶν καί ἐθνικῶν δικαιωμάτων, πού ἡ ἴδια ἡ Ἀλβανία ἔχει ὑπογράψει.

Ἅς εἶναι αἰωνία ἡ μνήμη τῶν πρωτεργατῶν τοῦ Αὐτονομιακοῦ ἀγώνα καί ἅς ἀποτελέσουν πυξίδα γιά ὅλους, σέ ὅποια θέση βρίσκεται ὁ καθένας μας, γιά νά πράξουμε τό χρέος μας ἀπέναντι στήν Πατρίδα!

Σ.Φ.Ε.Β.Α.